ezkontzak

LECTURAS (para escoger)

2006-04-17T21:23:00.000+02:00

Liturgia de la Palabra

Lectura del libro de Ruth (Rt 1, 5b-9.14b-18)

Quedó sola Noemí, sin sus dos hijos y sin marido. Entonces decidió regresar de los campos de Moab con sus dos nueras para volver a la tierra de Judá. Noemí dijo a sus dos nueras: "Andad, volveos las dos a casa de vuestra madre. Que el Señor tenga piedad de vosotras como vosotras la habéis tenido con los que murieron y conmigo. Que el Señor os conceda encontrar vida apacible en la casa de un marido." Y las besó. Ellas rompieron a llorar. Después Orpá besó a su suegra y se volvió a su pueblo; pero Ruth se quedó con ella. Entonces Noemí dijo: "Mira, tu cuñada se ha vuelto a su pueblo y a su Dios; vuélvete tú también con ella." Pero Ruth respondió:

"No insistas en que te abandone y me separe de ti,

porque donde tú vayas, yo iré; donde habites, habitaré.

Tu pueblo será mi pueblo, y tu Dios será mi Dios.

Donde tú mueras moriré, y allí seré enterrada.

Que el Señor me dé este mal y añada este otro todavía

si no es tan sólo la muerte lo que nos ha de separar."

Viendo Noemí que Ruth estaba decidida a acompañarla, no insistió más.

De la carta del apóstol s. Pablo a los Colosenses 3, 9-10.12-17

«Hermanos: No os mintáis unos a otros. Despojaos del hombre viejo con sus obras, y revestíos del hombre nuevo, que se va renovando hasta alcanzar un conocimiento perfecto según la imagen de su Creador, donde no hay griego ni judío, circuncisión e incircuncisión; bárbaro y escita, esclavo y libre, sino que Cristo es todo y en todos.

Revestíos, pues, como elegidos de Dios, santos y amados, de entrañas de misericordia, de bondad, humildad, mansedumbre, paciencia, soportándoos unos a otros y perdonándoos mutuamente, si alguno tiene queja contra otro. Como el Señor os perdonó, perdonaos también vosotros. Y, por encima de todo esto, revestíos del amor, que es el vínculo de la perfección. Y que la paz de Cristo presida vuestros corazones, pues a ella habéis sido llamados formando un solo cuerpo. Y sed agradecidos.

La palabra de Cristo habite en vosotros con toda su riqueza; instruíos y amonestaos con toda sabiduría, cantad agradecidos a Dios en vuestros corazones con salmos, himnos y cánticos inspirados, y todo cuanto hagáis, de palabra y de obra, hacedlo todo en el nombre del Señor Jesús, dando gracias por su medio a Dios Padre.»

Palabra de Dios

Salmo responsorial (Ps 32, 1-2.4-5.12-13.14-15.20-21)

R/ El Señor es compasivo y misericordioso

Aclamad, justos, al Señor,

porque merece la alabanza de los buenos.

Dad gracias al Señor con la cítara,

tocad en su honor el arpa de diez cuerdas. R/.

Que la palabra del Señor es sincera,

y todas sus acciones son leales;

él ama la justicia y el derecho,

y su misericordia llena la tierra. R/.

El Señor mira desde el cielo,

se fija en todos los hombres;

desde su morada observa

a todos los habitantes de la tierra:

él modeló cada corazón,

y comprende todas sus acciones. R/.

Los ojos del Señor están puestos en sus fieles,

en los que esperan en su misericordia,

para librar sus vidas de la muerte

y reanimarlos en tiempos de hambre. R/.

EVANGELIOS

† Lectura del santo evangelio según s. Mateo (Mt 7, 21.24-29)

En aquel tiempo dijo Jesús a sus discípulos: —No todo el que me dice «Señor, Señor» entrará en el Reino de los Cielos, sino el que cumple la voluntad de mi Padre que está en el cielo.

El que escucha estas palabras mías y las pone en práctica se parece a aquel hombre prudente que edificó su casa sobre roca. Cayó la lluvia, se salieron los ríos, soplaron los vientos y descargaron contra la casa; pero no se hundió, porque estaba cimentada sobre roca.

El que escucha estas palabras mías y no las pone en práctica se parece a aquel hombre necio que edificó su casa sobre arena. Cayó la lluvia, se salieron los ríos, soplaron los vientos y rompieron contra la casa, y se hundió totalmente.

Palabra de Dios

Lucas 9, 57-62

57 Mientras iban caminando, uno le dijo: «Te seguiré adondequiera que vayas.» 58 Jesús le dijo: «Las zorras tienen guaridas, y las aves del cielo nidos; pero el Hijo del hombre no tiene donde reclinar la cabeza.»

59 A otro dijo: «Sígueme.» Él respondió: «Déjame ir primero a enterrar a mi padre.» 60 Le respondió: «Deja que los muertos entierren a sus muertos; tú vete a anunciar el Reino de Dios.»

61 También otro le dijo: «Te seguiré, Señor; pero déjame antes despedirme de los de mi casa.» 62 Le dijo Jesús: «Nadie que pone la mano en el arado y mira hacia atrás es apto para el Reino de Dios.»

Mateo 5, 13-16

13 «Vosotros sois la sal de la tierra. Mas si la sal se desvirtúa, ¿con qué se la salará? Ya no sirve para nada más que para ser tirada afuera y pisoteada por los hombres.

14 «Vosotros sois la luz del mundo. No puede ocultarse una ciudad situada en la cima de un monte. 15 Ni tampoco se enciende una lámpara y la ponen debajo del celemín, sino sobre el candelero, para que alumbre a todos los que están en la casa. 16 Brille así vuestra luz delante de los hombres, para que vean vuestras buenas obras y glorifiquen a vuestro Padre que está en los cielos.

MODELO

2006-04-17T20:58:00.000+02:00

CASAMIENTO DE

FERNANDO y MARGARITA

Saludo de los novios

.../..

Canto de entrada:

Juntos como hermanos
miembros de una Iglesia
vamos caminando
al encuentro del Señor.

Un largo caminar
por el desierto bajo el sol
no podemos avanzar
sin la ayuda del Señor.

Saludo del sacerdote

† En el nombre del Padre y del Hijo y del Espíritu santo.

—Amén.

† La gracia de Dios que en su amor trinitario nos hace hijos suyos esté con todos vosotros.

—Y con tu espíritu.

Fernando y Margarita, la Iglesia participa de vuestra alegría y os recibe cordialmente junto con vuestros padres y amigos, en el día en que vais a unir para siempre vuestras vidas delante de Dios, nuestro Padre/Madre. Que el Señor os escuche en este día de gozo para vosotros; os otorgue su bendición celestial y os proteja. Que os conceda los deseos de vuestro corazón y atienda todas vuestras peticiones.

Rito penitencial

† Hermanos: El camino que Dios nos indica en su Hijo es el del amor de entrega generosa; bien sabemos lo egoístas que somos. Pongámonos a disposición de la misericordia de Dios:

—Tú que, dejándote de grandezas, te humillas hasta hacerte uno de los nuestros. Señor, ten piedad.

—Tú que nos manifiestas la confianza que Dios tiene puesta en nosotros. Cristo, ten piedad.

—Tú que conviertes nuestro débil amor en signo del amor infinito del Padre. Señor, ten piedad
.

† Dios todopoderoso…
—Amén.

Oración

Señor Dios nuestro, que, al crear el género humano,
estableciste la unión entre el hombre y la mujer,
une en la fidelidad del amor
a estos hijos tuyos que celebran su boda,
para que, amándose sin egoísmo,
den testimonio de tu amor. Por nuestro Señor.

—Amén.

Liturgia de la Palabra

De la carta del apóstol s. Pablo a los Colosenses 3, 9-10.12-17

Palabra de Dios

Salmo responsorial (Ps 32, 1-2.4-5.12-13.14-15.20-21)

R/ El Señor es compasivo y misericordioso

Aclamad, justos, al Señor,
que merece la albanza de los buenos.
Dad gracias al Señor con la cítara,
tocad en su honor el arpa de diez cuerdas. R/.

Que la palabra del Señor es sincera,
y todas sus acciones son leales;
él ama la justicia y el derecho,
y su misericordia llena la tierra. R/.

El Señor mira desde el cielo,
se fija en todos los hombres;
desde su morada observa
a todos los habitantes de la tierra:
él modeló cada corazón,
y comprende todas sus acciones. R/.

Los ojos del Señor están puestos en sus fieles,
en los que esperan en su misericordia,
para librar sus vidas de la muerte
y reanimarlos en tiempos de hambre. R/.

† Lectura del santo evangelio según s. Mateo

En aquel tiempo dijo Jesús a sus discípulos: —No todo el que me dice «Señor, Señor» entrará en el Reino de los Cielos, sino el que cumple la voluntad de mi Padre que está en el cielo.

Palabra de Dios

Homilía...

Celebración del Matrimonio

Monición

Queridos hermanos:

Estamos aquí, junto al altar, para que Dios garantice con su gracia vuestra voluntad de contraer Matrimonio ante el ministro de la Iglesia y la comunidad cristiana ahora reunida. Cristo bendice copiosamente vuestro amor conyugal, y él, que os consagró un día con el santo Bautismo, os enriquece hoy y os da fuerza con un sacramento peculiar para que os guardéis mutua y perpetua fidelidad y podáis cumplir las demás obligaciones del Matrimonio. Por tanto, ante esta asamblea, os pregunto sobre vuestra intención.

Escrutinio

—Fernando y Margarita, ¿venís a contraer matrimonio sin ser coaccionados, libre y voluntariamente?

R. Sí, venimos libremente.

—¿Estáis decididos a amaros y respetaros mutuamente, siguiendo el modo de vida propio del Matrimonio, durante toda la vida?

R. Sí, estamos decididos.

—¿Estáis dispuestos a recibir de Dios responsable y amorosamente los hijos, y a educarlos según la ley de Cristo y de su Iglesia?

R. Sí, estamos dispuestos.

Consentimiento

—Así, pues, ya que queréis contraer santo Matrimonio, unid vuestras manos, y manifestad vuestro consentimiento ante Dios y su Iglesia.
(se dan la mano derecha, y dicen, primero el varón y después la mujer):

Yo, Fernando, (Margarita) te recibo a ti, Margarita, (Fernando) como esposa (esposo) y me entrego a ti, y prometo serte fiel en la prosperidad y en la adversidad, en la salud y en la enfermedad, todos los días de mi vida.

Confirmación del consentimiento

El Dios de Abrahán, el Dios de Isaac, el Dios de Jacob,
el Dios que unió a nuestros primeros padres en el paraíso
confirme este consentimiento mutuo
que os habéis manifestado ante la Iglesia
y, en Cristo, os dé su bendición,
de forma que lo que Dios ha unido no lo separe el hombre.

Aclamación: —Bendigamos al Señor

R./ Demos gracias a Dios.

Bendición y entrega de anillos

Bendice y santifica, Señor, el amor de Fernando y Margarita,
y que estos anillos, signo de fidelidad,
les recuerden su promesa de amor mutuo.

(Primero el Esposo y luego la Esposa:)

—Margarita (Fernando), recibe esta alianza,
en señal de mi amor y fidelidad a ti.

Bendición y entrega de las arras

Bendice †, Señor estas arras que Fernando y Margarita se entregan,
y derrama sobre ellos la abundancia de tus bienes.

(Primero el Esposo y luego la Esposa:)

—Margarita, (Fernando ) recibe estas arras
como prenda de la bendición de Dios
y signo de los bienes que vamos a compartir.

Preces

† Pidamos hoy especialmente para que Dios bendiga y acompañe en su caminar a estos novios que han iniciado la sacramentalidad de su amor. Oremos por ellos y por todos los hombres:

- Por la Iglesia: para que en sus pastores y en sus fieles sea testigo del amor de Dios entre los hombres de cada tiempo y lugar, roguemos al Señor.

- Por Fernando y Margarita: para que Dios conserve y haga madurar su amor, y les ayude a mantener la fidelidad y la confianza mutua, roguemos al Señor.

- Que cada día logren vencer el egoísmo, y cada uno busque sólo el bien del otro, y no se cansen nunca de perdonarse y de aceptarse mutuamente, roguemos al Señor.

- Por los hombres y mujeres del mundo entero: que en todos crezcan sentimientos de generosidad y amor, de paz y deseo de justicia, roguemos al Señor.

- Por todos nosotros: que el Señor proteja nuestros hogares, aumente el amor entre nosotros y nos dé confianza y alegría, roguemos al Señor.

† Dios y Padre nuestro, que los que creemos en Jesucristo, tu Hijo, vivamos de verdad según el evangelio proclamado, y seamos así testigos de su amor, para lo cual unimos nuestras oraciones a la que él mismo nos enseñó:

Padre nuestro que estás en el cielo
santificado sea tu nombre,
venga a nosotros tu reino,
hágase tu voluntad
en la tierra como en el cielo
Danos hoy nuestro pan de cada día
perdona nuestras ofensas,
como también nosotros
perdonamos a los que nos ofenden
no nos dejes caer en tentación
y líbranos del mal.

Bendición de los nuevos esposos

Pidamos, hermanos, a Dios
que santifique y ratifique con su bendición el Matrimonio
que sus siervos Fernando y Margarita acaban de celebrar en el Señor...

Padre Santo, que has creado al hombre y a la mujer
para que, siendo los dos una sola carne y un solo corazón,
sean imagen tuya y realicen su misión en el mundo.

Padre Santo, que para revelar tus designios
quisiste que el amor del hombre y la mujer
fuera signo de la alianza que estableciste con tu pueblo,
y que la unión de los esposos en el sacramento del Matrimonio
manifestara las bodas de Cristo con la Iglesia.

Extiende tu mano protectora sobre estos hijos tuyos
Fernando y Margarita,
y derrama en sus corazones la gracia del Espíritu santo.

Que a lo largo de su nueva vida común,
santificada por este sacramento,
se comuniquen los dones de tu amor;
y que, siendo el uno para el otro signo de tu presencia,
sean en verdad un solo corazón y un solo espíritu.

Concédeles, Señor,
mantener con su trabajo la vida de su hogar
y educar a sus hijos según el Evangelio,
para que formen parte de tu familia santa.

Colma de bendiciones a tu hija Margarita,
para que pueda cumplir sus deberes de esposa y madre,
y sea el alma y la alegría del hogar.

Bendice también a tu hijo Fernando,
para que cumpla su misión
de esposo fiel y padre solícito.

Concede, Padre santo, a quienes se han unido ante ti
participar un día en la alegría del banquete eterno.

Por Jesucristo nuestro Señor. —Amén.

—Y a todos vosotros, que estáis aquí presentes,
os bendiga Dios Todopoderoso,
Padre, Hijo † y Espíritu santo.

R/. Amén.

2006-04-16T22:35:00.000+02:00

Ezkontzako irakurgaiak (Ohikune liburutikoak)

Itun Zaharreko irakurgaiak

I *

Gizaseme eta emakume egin zituan

Liburu Santuan bi kontaera emoten dira mundua sortzeari buruz (Gn l, l-2, 4: abade kontaera; eta 2, 5-25: jahvistaren kontaera). Irakurgai honetan emoten dana bietan beranduenekoa eta landuena da. Bietan, gizona azaltzen da sorkuntzaren gailur. Lehenengo hiru egunetan, lekuak gertetan dira. Hurrengo hiruretan, leku horreek bizidunez betetzen. Eta bizidunen artean, azkenik, gizona azaltzen da.

Jainkoak bere irudiko egiten dau gizona, Jainko ordeko egiten dau; Jainkoaren ordezkoa izango da gizona lur honetan, lurra bete dagian eta edertu (28. txatala). Bestalde, gizona, bere ahalmen hutsez, ez da gauza Jainkoaren benetako irudi izateko eta Egilea egoki ordezkatzeko. Gizaseme eta emakume izan behar dabe.

Kontaera honetan azpimarratuak geratzen dira Ezkontzak antzinatik izan dituan helburu biak: biak bat egitea eta seme-alabetan ugaritzea ("gizaseme eta emakume egin zituan"; "hazi zaiteze eta ugaritu"). Helburu bi honeek Jainkoaren gogoko azaltzen dira; honetarako bere bedeinkapena emoten deutso bikoteari (28. tx.), eta oso ona zala aurkitu eban Berak egindako guztia (31. tx.: ohartu, aurreko beste txataletan -10., 12., 18., 21. eta 25.ean- ez dala azaltzen oso hori).

Genesis liburutik 1, 26-28. 31a

Jaungoikoak holan esan eban:

«Egin dagigun gizona, geure antz eta irudiko; eta izan bedi itsasoko arrainen, zeruko hegaztien, etxeko abereen eta lurreko narraztien jaun».

Eta bere antzeko egin eban Jaungoikoak gizona: Jaungoikoaren irudiko egin eban; gizon eta emakume egin ebazan.

Eta bedeinkatu egin ebazan Jaungoikoak, eta esan eutsen:

«Hazi zaiteze eta ugaritu; bete egizue lurra, eta izan zaiteze beraren jaun; menperatu egizuez itsasoko arrainak, zeruko hegaztiak, eta lurrean dabiltzan bizidun guztiak».

Eta ikusi eban Jaungoikoak Berak egindako guztia; eta oso ona aurkitu eban.

Jaunak esana.

II *

Biak haragi bat izango dira

Kontaera hau jahvistarena da eta aurrekoa baino zaharragoa. Era xumeago batetan, gizakia gauza guztien gainetik jauna/andrea dala adierazoten da. Hori esan nahi dabe abere eta hegaztiei izena jarteak (euren jabe direlako), gizonaren eta emakumearen arteko alkartasunak - Jaunak nahi izan dau-ta hori (27. tx.)- eta seme-alabetan ugaritzeak berak ere -bien haragi bat-bera da-ta haurra (24. tx.)-.

Pasarte honen muina ez dago 18. txatalean -emakumea gizonaren bakardaderako laguntza huts izango balitz lez (ikusi Koh 4, 9-11)-; pasartearen gailurra 23-24. txatalak dira eta honeen prestaera da lehengo hori.

Adanek agertzen dauan atsegin eta pozak (21. tx.), eginak izan diren beste gauza guztien gainetik jarten dau emakumea; gainera maitasunezko lotura eta bien arteko erakarpen indarra adierazten dau, heriotzea bera baino indartsuagoa dana (Ab Ed 8, 6), biak gai beretik eginak izan direlako (24. tx.). Jahvistaren iritziz, izadian bertan txertatua dagoan bien arteko erakarpen indar horregaz bakarrik gainditu daiteke seme-alabenganako lotura (24. tx.).

Genesis liburutik 2, 18-24

Jaungoiko Jaunak honan inoan berekautan:

«Ez dago ondo gizona, bakarrik egotea; berari dagokion laguna egingo deutsat”.

Eta Jaungoiko Jaunak landako abere ta zeruko hegazti guztiak egin zituan lurretik, eta gizonari ekarri eutsozan, ze izen emoten eutsen ikusteko; eta bizidun danak gizonak jarritako izena dabe euren izen.

Eta gizonak izena jarri eutsen abere guztiei ta zeruko hegazti guztiei, eta basapizti guztiei; baina ez zan aurkitzen gizonari egokion lagunik.

Orduan Jaungoiko Jaunak lo astun bat hartuazo eutson gizonari; eta loak hartu eban; saihets-hazur bat kendu eutson, eta hutsunea haragiz bete eban; hari kendutako saihets-hazurraz emakumea egin eban Jaungoiko Jaunak, eta aurrera eroan eutson gizonari.

Eta gizonak esan eban:

«Hau bai badala nire hazurretako hazurra, eta nire maminaren mamin! "Emakume" izango dau izena, gizonagandik egina izan da-ta».

Horregaitik, gizonak aita-amak itziko ditu, eta bere emazteagaz alkartuko da; eta biak haragi bat izango dira.

Jaunak esana.

III *

Isaakek maite izan eban Rebeka;

eta holan arindu jakon ama galdu ebalako nahigabea

153. Kontaera honetan, Labani alabea eskatzen jako, Isaakek beragaz ezkondu nahi daualako; alabeak ere gogo onez hartzen dau eskaria (57-58. tx.), senargaiagaz topo egiten dau (64. tx.) eta azkenik biak alkartzen dira (67. tx.).

Ikusten da, 24. kapitulu guzti hau aitalehenen giroan dagoala; kontaerak badau bere edertasuna, hemen azaltzen diran gauza asko gaurregun zerikusirik bakoak badira ere: ezkontzarako ordezkotza emoten jako morroiari eta honek zin egiten deutso bere nagusiari biziaren iturriengaitik (9. tx.), ezkongaiek alkar ezagutu barik gertetan da ezkontza, eta emaztegaia maitasunez baino gehiago begirunez-errespetoz betea azaltzen da (57. tx.).

Halan ere, Ezkontzak gaurregun ere kontaera honetako ezaugarri nagusi berberak ditu: Jainkoaren egintza da (50. tx.), Beragandik dator-eta egiazko maitasuna eta maitasun horri gure baietza besterik ez daikeogu emon (ibid.). Kontaera honetan azaltzen danez (15-20. tx.), maitasuna ustebako jazoera batzuren ondorioz sortua izan daiteke, baina gertaera horreetan, oinarrizkoa, alkarri euren buruak eskeintzeko borondatea da beti. Hori adierazoten dabe, batetik, Rebekak ura eskeintzeak, Isaaken morroiaren gameluek edan dagien (14. 18-20. tx.), eta, bestetik, morroiak Rebekari egiten deutsozan erregaliek (22. eta hur.). Maitasun horretatik, azkenik, zerbait barria sortuko da (67. tx.); seme-alabenganako maitasunean izango dau jarraipena, baina aldi berean maitasun honetatik ezbardina izango da (ikusi Gn 2, 24).

Genesis liburutik 24, 48-51. 58-67

Egun hareetan, honan berba egin eutsan Labani Abrahanen morroiak: «Bedeinkatzen dot Jauna, nire nagusi Abrahanen Jaungoikoa, bere anaiaren alabea nire nagusiaren semearentzat hartzera bide onetik ekarri naualako. Orain, ba, nire nagusiari ondo-gurea eta leialtasuna agertu gura badeutsazuez, esan niri; eta ezezkoa bada ere, esan, nik eskumara edo ezkerrera jo dagidan».

Labanek eta Batuelek erantzun eutsoen:

«Jaunagandik dator hau; guk ezin esan daiketsugu ez onik, ez txarrik. Horra hor zure aurrean Rebeka. Hartu eta zoaz; eta izan bedi zure nagusiaren semearen emazte, Jaunak esan dauan lez».

Deitu eutsoen, beraz, Rebekari, eta esan eutsoen: «Joango zara gizon honegaz?» Eta harek erantzun: «Bai, joango naz».

Orduan, agur egin eutsoen Rebeka arrebeari eta honen inudeari, eta Abrahanen morroiari eta honen gizonei. Eta holan bedeinkatu eben Rebeka:

«Gure arreba hori: ugaritu zaitez

mila ta milatan,

eta zure ondorengoak izan beitez

euren arerioen uri-ateen jabe!»

Jagi ziran Rebeka eta bere neskameak; eta ganbelu-gainera igon, eta gizonari jarraitu eutsoen. Hartu eban morroiak Rebeka, eta halan joan zan. Isaak, Lajai-Roi potzuko basamortuan zehar ebilen, Negeb-eko lurraldean bizi zan-eta. Urten eban arratsaldean, eta begiak jasorik, ganbelu batzuk ikusi ebazan etorten. Rebekak ere, begiak jasorik, ikusi eban Isaak, eta jatsi zan bere ganbelutik; eta itaundu eutson morroiari: «Nor da landan zehar bidera jatorkun gizon hori?»

Morroiak erantzun: «Neure nagusia». Orduan Rebekak estalkia hartu, eta bere burua estaldu egin eban.

Gero, morroiak Isaaki esan eutson egin eban guztia, eta Isaakek bere ama Sararen oihal-txabolara eroan eban Rebeka, eta hartuta bere emazte egin eban; maite izan eban, eta holan arindu jakon Isaaki, ama galdu ebalako nahigabea.

Jaunak esana.

IV *

Jainkoak bat egin zagiezala eta bere bedeinkapenez bete

154. Ezkongaiak Ezkontzaraino daroezan bideek ustebakoak badirudie ere, Jainkoa da hor tartean dabilena (14. tx.: /Jaunak ekarri zaitu niregana/). Jainkoa bera da, biak bat egiten dituana (ibid.).

Ezkontzako Elizkizun Liburuan sartua geratu dan bedeinkapen honetan azpimarratu behar da, aitalehenen eta gure arbasoen Jainkoa bera dala Ezkontzari sendotasuna eta jarraipena emoten deutsozana. Ezkontza odolaren jarraipen bide ezezik, fedearen jarraipen bide ere gertatzen da, etxeko bizitza giroa da-ta fedearen emoile eta hezitzaile nagusi.

Bestalde, gizartean sartzeak Ezkontza agiria eskatzen dau (16. tx.); gero eztegu bazkaria ospatzen da (17. tx.), eta guztia Jainkoari eskerrak emoteagaz amaitzen da (/Jainkoa goratuz/: 17. tx.). Gauza guztien sorburu dan Jainkoa bera da guztiaren helburu ere.

Tb 7, 9c-10. 11c-17 (Irakurgai liburua, 904. or).

V *

Osasunez beterik,

zahartzaroraino biok alkarregaz heldu gaitezala

155. Ezkonbarri gazteek ezteguetako gauean Jainkoari egiten deutsoen otoitza da. San Paulok geroago esango dauanez (ikusi 1 Kor 7, 50) ezkontza bizitzan ere Jainkoari bere lekua emon behar jakola adierazoten da otoitz honetan; izan ere, Jainkoak emongo deutso sendotasuna eta iraupena senar-emazteen arteko maitasunari.

Otoitz honetan izadi osoaren ikuspegi barruan jarten ditu ezkonduen hartuemonak (5. eta hur.); ezkontza bizitzak fede hezierarako dauan alderdia autortzen da (/zure izena gizaldiz gizaldi bedeinkatu daikeen ondorengoak izteko asmoa/), eta ez norberaren grina biziak beteteko asmoa.

Erruki dakiela eskatzen deutse Jainkoari (10. tx.); beharrezkoa izango dabe-ta onginahizko maitasun hori, ezkontza bizitzan nahitanahiez sortuko diren zailtasunak eta ezbardintasunak eroaten jakiteko, eta eragozpen gertatu ez daitezan /zahartzaroraino biok alkarregaz/ zoriontsu bizi izateko.

Tobiasen liburutik 8, 5-10

Ezkondu-osteko gauean, Tobiasek esan eutson Sarari:

«Santuen ondorengoak gara, eta ezin batu gaitekez, Jainkoa ezagutzen ez daben jentilak lez».

Jagi ziran, beraz, eta biak batera otoitzean hasi ziran, Jainkoari laguntza-eske.

Tobiasek otoitz egin eban:

«Jauna, gure asaben Jainkoa!

Bedeinkatu zagiezala zeru-Iurrak,

itsaso, iturri, ibai eta euretako guztiak.

Zeuk egin zenduan Adan, lurreko bustinez;

eta laguntzat Eba emon zeuntson.

Orain, Jauna, badakizu nire ahaidea emaztetzat hartzera

ez nakarrela neure grina beteteko gogoak,

zure izena gizaldiz gizaldi bedeinkatu leikeen

ondorengoak izteko asmoak baino».

Sarak esan eban:

«Erruki zakiguz, Jauna, erruki zakiguz,

osasunez beterik zahartzaroraino

biok alkarregaz heldu gaitezan».

Jaunak esana.

Heriotzea baizen indartsua da maitasuna

156. Giza maitasuna, egiazkoa danean, Jainkoaren agerpen bat da, Jainkoa maitasuna da-ta (/jainkozko sugarra/: 8, 6). Holango maitasunak hegoak emoten deutsoz bizitzari (2, 8-9), alkartasun osoa lortzeko eragin eta gogo bizia sortzen ditu (2, 10); bakoitzak bere buruaren eskeintza osoa egiten deutso besteari (2, 16); aurrerantzean norbera ez da izango bere buruaren jabe (1 Kor 7, 4).

Maitasuna su txinparta langoa da (8, 6), argitu eta kiskaldu egiten dauan su txinparta, ur haundiek amatau ezingo dabena (8, 7), heriotzea bera baino indartsuagoa da-ta maitasuna (8, 6; ikusi 1 Kor 13, 8), hain zuzen, iragankorrak diren gauza guztien arima izan zalako.

Abesti Ederrenaren liburutik 2, 8-10. 14. 16a; 8, 6-7a

Nire maitearen berbotsa !

Hara non datorren, mendirik mendi arineketan ganerik gane, saltoka;

oreina dirudi nire maiteak, eta basahuntz-umea.

Han dago, nire arresiaren atzean,

leihoetatik begira, sare-artetik begira.

Hara, berbetan hasi jat nire maitea:

«Jagi zaitez, ene maite hori, ene eder hori, eta zatoz.

Hartzuloetako nire usoa, horma-zuloetakoa:

erakutsi egidazu zure arpegia,

entzun dagidala zure abotsa belarrietan;

gozoa da zure abotsa,

eta zure arpegia, ederra».

Neurea da nire maitea, eta ni harena.

Irarri nagizu silu antzera zure bihotzean, silu antzera zure beso-ganean.

Heriotzea baizen indartsua da-ta maitasuna;

hilen egonlekua baizen gogorra, maite-mina.

Su-txinpartea da, Jainkozko sugarra.

Ur handiak ezingo dabe amatau maitasuna, ezta ibaiak ito ere.

Jaunak esana.

VII *

Mendietan agertzen dan eguzkia lez,

etxearen argia da emazte onaren ederra

157. Herri mailako esaldiak eta atsotitzak erabiliz, 25. eta 26. kapituluetan emakume onaren alderdi onak eta txarraren alderdi txarrak adierazoten dira (Ben Siraken antifeminismoaren unerik gailurrena 25, 24.ean dago). Gure irakurgai honek alderdi onak bakarrik hartzen ditu, zoriontasunen testuinguruan (1. tx.). Halan ere, autortu beharra dago, gaurko ikuspegitik ez dirudiala guztiz egokia (emakumea laguntza besterik izango ez balitz lez agertzen da, /Jaunak bere zerbitzariei emoten deutsen ondarea/ [3. tx.], "senarraren pozgarri [2. eta 16. tx.], senarrari /hazurrak bizkortzen deutsozana/ [17. tx.]).

Egiten dira zuzenean Jainkoaren aipamenak (/Jaunak bere zerbitzariei/, /Jaungoikoaren dohaina/...), baina funtsean herri jakituriazko esaldiak dira, giza mailan geratuz; baina bide horretatik ere agertzen da Jainkoaren borondatea.

Emazte onaren alderdi honeek -ona, azkarra, grazia, zentzun ona, isila, ondo hazia, bihotz-garbia- ez dabe preziorik (18.b tx.) eta guztientzat dator ondo emakume isilari buruz esaten dana: /Jaungoikoaren dohaina dira/ (18.a tx.). Alderdi on honeen parean aberastasuna edota pobretasuna gauza hutsak dira.

Sirak-en liburutik 26, 1-4. 16-21

Zoriontsua, emazte onaren senarra! Birritan luze, haren bizitzako egunak!

Senarraren pozgarri, emazte bizkorra; bakean beteko ditu honek bere bizitzako urteak.

Emazte ona, ondare ona, Jaunak bere zerbitzariei emongo deutsen ondarea.

Aberats zein behartsu, bihotz alai izango da, eta aurpegi argi beti.

Emaztearen grazia, senarraren poza; haren zentzun onak hazurrak bizkortzen deutsoz. Jaungoikoaren dohaia, emakume isila; emakume ondo haziak ez dauko bardinik.

Dohairik onena, emakume lotsa onekoa eta ez dauko ordainik emakume bihotz garbiak. Jaunaren mendietan urteten dauan eguzkia lez, etxearen argia da emazte onaren ederra.

Jaunak esana.

VIII

Alkargo barria egingo dot

Israel etxeagaz eta Juda etxeagaz

164. Ezkontza alkargo edo itun bat da. Alkargo honetan, ezkongaiek, salbamen kondairako alkargoetan Jainkoak eta bere herriak alkarri esaten eutsoena bera esaten deutsoe alkarri: Zeu izango zara nire Jainko eta ni zeure herri izango naz (33.c tx.; ikusi Dt 26, 17-19).

Sinaiko itun ha idatziz jarria egoan; baina haren ondoren beste alkargo bat etorri da, bihotzean idatzia izan dana (33.b tx.). Hemendik aurrera, alkarrenganako maitasuna ez da hizkiaren aginduzkoa, Jainkoak gugan ezartzen dauan espiritu barriak eragina baino (Ez 36, 26). Espiritu barri horrek aske egiten gaitu, eta idatzitako legearen menpeko egiten bagara ere, ez da legearenganako bildurrez, maitasunez bata bestearen menpeko egin garealako baino (Ga 5, 13; ikusi Gn 29, 20).

Ezkontzako alkargoaren ziurtasuna eta poza ez dira legezko itunean oinarritzen, alkarri emondako maitasunean baino.

Jeremias Profetaren liburutik 31, 31-32a. 33-34a

Hau dino Jaunak:

«Hara, badatoz egunak -dino Jaunak-, eta, alkargo barria egingo dot Israel-etxeagaz eta Juda-etxeagaz. Ez da izango hareen asabakin egin nebana langoa, Ejiptotik atarateko eskutik hartu nituanean.

Hau izango da egun hareen ostean Israel-etxeagaz egingo dodan alkargoa -dino Jaunak- : Nire legea euren barruan ezarriko deutset, eta euren bihotzean idatziko; eta Neu izango naz hareen Jaungoiko, eta eurak nire herri izango dira.

Inork ez dau, ez lagun-urkoari, ez anaiari irakatsi-beharrik izango, esanez: "Ezagutu Jauna". Guztiak, txiki ta haundi, ezagutuko nabe» -dinoJaunak-.

Jaunak esana.

Itun Barriko irakurgaiak

Nork aldenduko gaitu Kristoren maitasunetik?

165. Ezkontza (Ef 5, 25. 31-32 txatalen arabera) maitasun egintza bat da, Kristok Elizeari deutson maitasunaren azalpena.

Erromatarrei egindako gutuneko pasarte honetan adierazoten jaku, zelangoa izan behar dauan Kristoren eta kristauaren arteko maitasunak. Norberaren emoitza dala esaten da (32.a tx.: aditz bera erabilten da hemen eta Ef 5, 2.ean), eta eskaintza osoa (32.b tx.); parkamenaren eta onginahiaren iturri da maitasuna. Hautsi ezintasunerako joera dau (35. tx.). Ez inork ez ezerk (35. eta 38. tx.) ezingo gaitu aldendu, Jesukristogan agertu jakun eta oraindino ere gugan bere lana egiten diharduan Jainkoaren maitasunetik (39. tx.).

San Paulo Apostoluak Erromatarrei 8, 31b-35. 37-39

Senideok: Jaungoikoa gure alde badogu, nor gure aurka? Bere Semeari berari ere parkatu ez eutsonak, gu guztiontzat emon baino, zelan ez deusku Haregaz batera guri dana emongo?

Nork salatuko ditu Jaungoikoak aukeratutakoak? Jaungoikoa da zintzotzen dauana. Nork gaiztotzat emon? Jesukristok? Hil zanak? Oraindik gehiago, biztu zanak, Jaungoikoaren eskoi-aldean dagoanak eta gure alde otoitzean diharduanak?

Nork aldenduko gaitu Kristoren maitasunetik? Naigabeak, larriak, erasoaldiak, goseak, jantzirik-ezak, arriskuak, ezpateak? Halan ere, gauza guztiotan irabazle gara gu, maite izan gaituan Haregaitik.

Badakigu zihur: ez heriotza, ez bizitza, ez indar, ez oraingo, ez geroko, ez izar, ez zeru, ez itsas-Ieza, ez beste izaki, ez dirala gauza gu aldenduteko Jesukristo gure Jaunagan agertzen dan Jainkoaren maitasunetik.

Jaunak esana.

Eskeini egizuez zeuen buruak

opari bizi, santu eta atsegingarri Jainkoarentzat

166. Ezkonduek ez dabe uste izan behar, euren kristau eginbeharrei buruz beste guztiak ez lakoak direnik. Horregaitik Paulok, aholkuak emoten dituan bere gutuneko azken zati honetan, kristau jardunari buruzko goi mailako egitaraua jarten dau.

Kristauak egin daiken gurtzarik ederrena bere bizitzako jardunagaz egiten dauana da. Hori da egiazko gurtza (1. tx.; ikusi Os 6, 6; Am 5, 21-25; Mi 6, 6-8; Is 1, 11-17), Jaunari egindako zerbitzua (11. tx.: hain zuzen, hebraieraz gurtza esateko erabilten dan hitza zerbitzua da), Jaunaren nahiari lehentasuna emotea (2. tx.), Jainkoaren borondate hori itxaropenean pozik egintzara eroanez (12. tx.), egiazko maitasunean eta ez itxurazkoan (9. tx.), apalak izanez (10. eta 16. tx.), bihotz zabalekoak (13. tx.), barren haundikoak besteekin (15. tx.), ostatu emon zaleak (13. tx.), guztientzako onak (14. 16. eta 18. tx.). Holan familia barruko maitasuna Jainkoaren herri osora zabaltzen joango da (13. tx.) eta baita gizadi osora ere (18. tx.).

Erm 12, 1-2. 9-18 (Irakurgai liburua 907. or.)

III

Zuen gorputza Espiritu Santuaren jauretxe da

167. Kastitate edo garbitasunak ezkontza bizitza barruan ere badau bere lekua, hau ere bizi beharrekoa da (ikusi 15-16. tx., pasarte honetan sartzen ez direnak). Paulok bere arrazoiak emoten ditu horretarako:

a) Kristauaren eta Kristoren arteko alkartasunak gizakia bere osoan hartzen dau; beraz, gorputza ere barruan hartzen dau eta ez dago haragikeriarako erabilterik (13. tx.).

b) Gu ez gara jadanik geure buruaren jabe, ez geure gorputzaren jabe; Jauna da gure jabea (13. tx.; ikusi 2 Kor 5, 15; Erm 14, 7-8), Berak erosi ginduzan (ikusi 1 Kor 7, 23), Berak askatu ginduzan legearen eta pekatuaren menpetik (20. tx.; ikus Ga 3, 13; 4, 5; Erm 7, 14).

c) Berarenak izateaz gainera, gure gorputzak Kristoren atal dira eta Beragaz bat eginik iraun behar dogu (17. tx.); gure gorputzak Jainkoaren Espirituaren jauretxe dira (19. tx.; ikusi 1 Kor 3, 16-17).

1 Kor 6, 13c-15a. 17-20 (Irakurgai liburua 908. or.)

Maitasunik ez badot,

guzti hori ez dot ezertarako

164. Maitasunean dago Ezkontzaren sorburua, sendotasuna eta helburua.

Paulok maitasunari buruz egiten dauan goratzarre honetan, lehenengo, maitasunaren alderdi ederrak aitatzen ditu: maitasuna da ondasunik onena (31. tx.), espirituzko beste dohain guztien gainetik dagoana, hizkuntzen (1. tx.) eta jakintza guztien gainetik (2. tx.); baita bertute guztien gainetik ere, fedearen (2.b tx.) nahiz bihotz zabaltasunaren gainetik (3. tx.).

Ondoren, Paulok egiazko maitasunaren ezaugarriak adierazoten ditu (4-7. tx.); ezaugarri guzti honeek norberekoitasunetik aske egotean mamintzen dira; eta azkenik, maitasunak betiren betian irauten dauala esaten dau (8. tx.; ikusi Ab Ed 8, 6): maitasunez egindakoak bakarrik irauten dau betiko.

San Paulo Apostoluak Korintotarrei 1 Kor 12, 31-13, 8a

Senideok: Bilatu egizuez dohairik onenak. Eta oraindino beste bide bikainago bat adierazoko deutsuet. Nik gizonen eta aingeruen hizkuntzetan berba egingo baneu ere, maitasunik ez badaukat, lapiko soinulari eta kanpai tintilari baino ez naz. Igertzeko dohaia eukiarren, eta ezkutuki ta jakingarri guztiak jakinarren, eta mendiak aldatzeko ainako sinismen osoa eukiarren, maitasunik ez badaukat, ez naz ezer. Eta daukadan guztia behartsuen artean banandu arren, eta neure gorputza erreteraino emon arren ere, maitasunik ez badaukat, guzti hori ez dot ezertarako.

Maitasuna eroapen handikoa da, bihotz-bera; maitasunak ez dauko bekaitzik, ez handi-usterik; maitasuna ez da harroa, ez da era bakoa, ez da berekoia, ez hasarrekorra; ez dau kaltea gogoan hartzen, ez da bidebakokeriaz poztuten, egiagaz baino; dana parkatzen dau, dana sinisten, dana itxaroten, dana ondo eroaten. Maitasuna ez da sekulan amatetan.

Jaunak esana.

V *

Misterio haundia da hau;

Kristori eta Elizeari buruz esaten dot

165. Ezkontzaren funtsa eta muina maitasunaren ezaugarriaren bidez adierazoten da (2.a eta 25. tx.), hori da Kristok Elizeari bere burua eskeintzearen azken oinarria (Ga 2, 20). San Paulorentzat, Ezkontzako alkartasunaren eredu eta helburua Elizearen eta Kristoren arteko hartuemonetan dago (Kristok maitatu egiten dauala, alegia, Elizea, janaritu eta bere burua emoten dauala Elizearen onerako).

Hiru ohar emoten deutsez Paulok ezkonduei; ohar bakoitzean giza arloko oinarria eta eliz arloko oinarria jarten ditu, beti arrazoi bera erabiliz:

a) Emazteek euren senarren menpe egon behar dabela dino (21-22. tx.); eta arrazoia, senarra euren burua dala (23.a tx.), Kristo Elizearen burua dan lez (23.b tx.).

b) Senarrek euren emazteak maitatu behar dabezela dino (25.a tx.), Kristok Elizea maite izan eban lez (25.b-27. tx.).

Senarrek euren emazteak maitatu behar dabezela esaten dau barriro ere (28.a tx.), euren gorputzak maitatzen dabezelako eta eurei janaria emoten deutseelako (29.b-32. tx.), Kristok bere gorputza dauan Elizeari janaria emoten deutson lez (29.b-32. tx.).

Holan, beraz, ezkontza batasunak Kristoren eta Elizearen misterioan aurkitzen dau bere eredua eta indarra; eta ez hori bakarrik, misterio horrek eliz bizitzaren hazur-mamintze konkretu batetan bihurtzen dau familia, eta egiazko /eliz zelula/ egiten (ikusi Lumen gentium, ll. z.).

San Paulo Apostoluak Efesotarrei 5, 2a. 21-33 edo laburragoa: 2a, 25-32

Senideok: Ibili zaiteze maitasunean, Kristok ere maite izan zinduezalako, eta Bere burua guretzat emon eban. [Izan zaiteze alkarren menpeko, Kristoren bildurrean. Emazteak egon beitez euren senarren menpean, Jaunaren menpean lez, senarra dalako emaztearen buru, Kristo Eleizearen buru dan lez, eta Berau gorputzaren salbatzaile. Beraz, Eleizea Kristori menperatuta dagoan lez, holantxe emazteak ere euren senarrei gauza guztietan.]

Senarrok, maitatu egizuez zuen emazteak, Kristok Eleizea maitatzen dauan lez. Kristok bere burua Eleizeagaitik emon eban, holan santu egiteko, urezko bateoz eta berbaz garbiturik, diztiratsu aurkezteko Eleizea bere aurrean, zikin eta tximurrik edo holango ezer barik, santu ta errubako baino.

Senarrak ere holantxe maitatu behar dabez euren emazteak, euren gorputz dabezanez. Bere emaztea maitatzen dauanak, bere burua maitatzen dau. Inok ez deutso inoiz bere gorputzari gorrotorik izan; jana emon eta zaindu egiten dau, Kristok bere Eleizea lez; bere gorputzeko atal gaitualako.

«Horregaitik, gizonak aita-amak itziko ditu

eta bere emazteagaz alkartuko da;

eta biak haragi bat izango dira».

Misterio handia da hau: Kristori eta Eleizeari buruz esaten dot. [Holan, bada, zuetariko bakotxak maitatu begi bere emaztea bere burua lez; eta emazteak begirune izan begio bere senarrari].

Jaunak esana.

Guzti horreen gainetik izan egizue maitasuna,

hori da-ta lokarririk bikainena

166. Ezkonduentzat ohar berezi batzuk emoten dira 18-21. txataletan. Eta hemen, Jainkoaren herria osotzen daben guztientzat aholku orokor batzuk emoten dira kristau bizitzari buruz (12. tx.). Maitasunaz gainera -agindu guztien gailurra eta bilduma da-ta maitasuna (14. tx.; ikusi Erm 13, 8)-, Paulok beste bertute batzuk jarten ditu eredu (12. tx.), batasuna, bihotzez bat izatea (13. tx.) eta bakea (15. tx.) lortzeko.

Kristo parkatzaileak (13. tx.; ikusi Mt 18, 33) eta bakegileak (15. tx.; ikusi Ef 2, 16) bere jarraibidea jarten deusku; Kristo guretzat ez da eredu bakarrik, Bere antzeko izan gaitezan (ikusi Erm 15, 3-5; 2 Kor 8, 9; Flp 2, 5 eta ond.); geure barruan bizi dan indarra ere bada (16. tx.). Berari esker, bere esanahia izango dau guk esaten edota egiten dogun guztiak (17. tx.). Baita eskerrak emoteak ere (17. tx.), eta gure bizitza osoak esker on izan behar dau (15.c-17. tx.).

San Paulo Apostoluak Kolosarrei 3, 12-17

Senideok: Jantzi zaiteze bihotz errukitsuz, onberatasunez, apaltasu- nez, egokitasunez, eroapenez, Jaungoikoaren herri aukeratu, santu eta maitea zareen ezkero. Eroaizue ondo alkar, eta parkatu batak I besteari, inok inorentzat ezer baleuko. Jaunak parkatu deutsuen lez, parkatu zuok ere.

Guzti horreen gainetik, ostera, izan egizue maitasuna, horixe dalako lokarririk bikainena. Kristoren bakeak agindu begi zuen bihotzetan, bake horretara deituak zareen ezkero gorputz batean; eta izan esker onekoak. Ugari bizi bedi zuokan Kristoren berbea: jakituriarik osoenean alkar argituz eta berotuz; salmoak, goratzarreak, eta goi-arnasazko abestiak Jaungoikoari bihotzez eta esker onez kantari. Edozer esaten edo egiten dozuela, egizue dana Jesukristo Jaunaren izenean, Beronen bidez Jaungoiko Aitari eskerrak emonez.

Jaunak esana.

VII *

Izan zaiteze guztiok iritzi bereko eta bihotz bateko

171. Ezkontzaren helburua ez da berberagan amaitzen. Edozein kristau bokazinok lez, bedeinkapena oinorde hartzea dau helburu (9. tx.), eta senar-emazte biek egiazko Biziaren oinordekide dira (7. tx.).

Honek esan gura dau, berezkoa dauala Ezkontzak batasun eta maitasun espiritua (8. tx.) eta berekoikeria guztiak baztertzea, hau da: /gaitzik ez itzultzea gaitz orde/ (9. tx.), bai ostera /on eginez gaitza menperatzea/ (Erm 12, 21).

Gutun honen egileak luzaroago emoten deutsez bere aholkuak emazteei (16. tx.), senarrei baino (7. tx.); beharbada senar jentilen emazte kristauek zailtasun haundiagoak aurkitzen ebezelako izan eitekean hori, emazte jentilen senar kristauek baino.

San Pedro Apostoluaren epistolatik 3, 1-9

Senide maiteok: Zuok, emazteok, izan zaiteze zeuon senarren a menpeko; berbea sinisten ez badabe ere, zuen bizitza garbia ta eratsua ikusiz, irabaziak izan daitezan, ez euren emazteen berbeaz, honeen jokabideaz baino.

Emazteen apainketea ez bedi azalekoa izan, ule-orrazketaz, urrezko pitxiz eta soineko ederrez, bihotz barrukoa baino, gogo apal eta baketsuaren apainketa ustel-ezina; horixe da Jaungoikoari atsegin jakona. Jaungoikoagan uste ona eben emakume zintzo hareek holantxe apaintzen ebezan euren buruak, euren senarren menpean bizi izanez. Holantxe egin eban Sarak Abrahanen esana, honi «Jaun» esaten eutsala. Eta haren alaba eginak zaree zuek, onbidean ezeren bildur barik ibilten bazaree.

Zuok ere, senarrok, bardin, izan zaiteze bihotz handikoak zeuon emazteekin, izaki makalagoak dira-ta; eta agertu egiezue begirunea, biziaren dohaiaren oinordekide dira-ta, zuok lez; zuen otoitzak ez dabe holan eragozpenik aurkituko.

Izan zaiteze guztiok eretxi berekoak eta bihotz batekoak: senide alkar-maiteak, errukitsuak eta apalak. Ez bihurtu txarrik txarraren , orde; ez irainik, irain orde, bedeinkapena baino, horretara deituak zaree-ta: bedeinkapena izatera ondaretzat.

Jaunak esana.

VIII

Egiaz eta egitez maitatu dagigun

172. Ezkontza bizitzak maitasunezko ekintzetan mamindu behar dau, asmo onetan geratu barik (ikusi St 2, 15-17), 18. txatalak esaten deuskunez. Txatal honek laburbatzen ditu, egiazko kristau maitasunari buruz lehenago esan direnak (3, 11-17), eta bidea gertetan dau maitasunaren hiru ondorio nagusienen azalpena egiteko:

a) Jainkoarenak gareala jakiteak (ikus Jn 8, 47) bakea sortzen deusku bihotzean (ikusi 3, 14), eta Jainkoa gure bihotza bera baino (19-20. tx.) handiagoa dala jakiteak (ikusi 4, 10) geure bihotzeko kezkak menperatzen lagundu daikegu.

b) Maitasunak uste on eta segurantza handiagoa emoten deusku (ikusi Jn 16, 26-27) geure otoitzetan, Jainkoari gogoko jakona egiten dihardugulako (ikusi Jn 8, 29), hain zuzen ere Bere aginduak betetzen, hau da: Kristorenganako fedea eta alkarrenganako maitasuna (21-23. tx.).

c) Maitasunak batasun osoa emoten deusku Jainkoagaz (24. tx.).

San Joan Apostoluaren epistolatik 1 Jn 3, 18-24

Ene semeok: Ez daigula berbaz eta ahoz maitatu, egiaz eta egitez baino.

Horretan ezagutuko dogu egiagandik gareana, eta nasaituko doguz gure bihotzak Jainkoaren aurrean; gure bihotzak errudun gareala esaten badeusku ere, gure bihotza baino handiagoa da Jainkoa, eta dana dakiana.

Senide maiteok, bihotzak ez badeusku esaten errudun gareala, uste osoa daukagu Jainkoagan.

Eskatu-ala guztia hartzen dogu Jainkoagandik, Haren aginduak beteten eta Hari atsegin jakona egiten dogulako.

Eta hauxe da Haren agindua: bere Seme Jesukristoren izenean sinistu daigula eta alkar maitatu, Berak agindu euskun lez.

Haren aginduak beteten dituana Jainkoagaz dago, eta Jainkoa haregaz; honetatik ezagutzen dogu gugaz dagoana: emon deuskun Espiritutik.

Jaunak esana.

Jaungoikoa maitasuna da

173. Ezkontzaren muina eta eusgarria maitasuna da, besterengandik hartu eta besteei emoten deutsegun maitasuna, San Joanek pasarte honetan erakusten deuskunez. (Santa Teresak esana da, “besterengandik hartzen dogula konturatzen ez bagara, ez gara maitasunera esnatzen”.)

Jainkoa ez dogu Bera zuzenean ikusten dogulako ezagutzen (12. tx.); egintzen bidez ezagutzen dogu Jainkoa, edota hobeto esanda, Bere Egintzaren bidez (Jn 1, 18): bere Semea gugaitik emon ebalako (9-10. tx.; ikusi Erm 8, 32), hori izan da maitasunaren azalpenik handiena (3, 1; ikusi Erm 5, 8), eta Jainkoagan izaera eta maitasuna gauza bat-bera dira (8. tx.).

Gugan geurekoia ez dan maitasunik bada, Jainkoagandik datorrelako da eta Jainkoaren agerpen da; izan ere, “munduaren” emoitza, onenean ere, maitasun berekoia izango da (ikusi Jn 15, 19). Maitasuna da, beraz, Jainkoaren seme-alaben bereizgarria (7. tx.), eta Jainkoa ezagutzera (8. tx.) eta Beragaz gauza bat-bera izatera heltzeko bide bakarra (12. tx.).

Geure burua besteri eskeiniz eta benetako maitasunez bestea maite dogunean, orduan heldu izango da gugan Jainkoaren maitasuna bere betera (12. tx.); izan ere, lehenengo maite izan gaituan Jainkoaren maitasuna (10. tx.) ez dogu geure barruan gorde, geure anai-arrebei emon baino.

San Joanen Apostoluaren epistolatik 1 Jn 4, 7-12

Senide maiteok: Maitatu daigun alkar, maitasuna Jaungoikoagandik datorrelako,

eta maite dauan guztia Jaungoikoagandik jaioa da eta ezagutzen dau Jainkoa.

Maite ez dauanak ez dau ezagutzen Jainkoa, Jaungoikoa maitasuna da-ta.

Jaungoikoak deuskun maitasuna honetan agertu zan Jaungoikoak bere Seme bakarra bialdu ebala lurrera, gu Haren bidez bizi gaitezan.

Maitasuna badala, honetan agertzen jaku: ez geuk Jainkoa maite izan dogulako, Harek gu maite izan gaitualako baino, eta bere Semea gure pekatuen bake-opari bialdu ebalako.

Senide maiteok, Jaungoikoak gu hain maite izan bagaitu, geuk ere alkar maitatu behar dogu.

Jaungoikoa ez dau inork inoiz ikusi.

Alkar maite badogu, Jaungoikoa geugaz dago, eta Haren maitasuna bere betera heldu da gure artean.

Jaunak esana.

Zorionekoak Bildotsaren eztegu mahaira deituak

174. Ezkontza, Itun Zaharrean, Jainkoaren eta herriaren arteko hartuemonen iruditzat erabilten da, askotan erabili ere (ikusi Os 2, 19 [21]; Is 54, 1-8; Jr 2, 2; Ez 16, 7); Itun Barrian, barriz, San Paulok Kristoren eta Elizearen batasuna azpimarratzeko erabilten dau irudi hori (Ef 5, 25).

Hau da irakurgai honetan aurkezten dan gaia: zeruetako betiko erreinuan (6.b tx.) heltzen dira euren betera (7. tx.) Kristoren eta Elizearen -hau da, Jerusalen barriaren- ezteguak (ikusi Apk 21, 9-10; 22, 17). Jerusalen barri hau zuri garbiz disdiratsu azaltzen da (ikusi Ef 5, 27), eta linuaren apaltasunez, Babiloniako harrokeria eta kanpoko apainduriaren kontra (ikusi Apk 17, 4-5; 18, 6); linuzko jantzi apala egite onen irudia da (ikus Apk 14, 13); eta egite onak ez dira gure merituz eginak (ikus Ef 2, 9-10); Jainkoaren dohain dira (8. tx.: “emon deutsoe”; ikusi Is 61, 10).

Apk 19, 1. 5-9a (Irakurgai liburua 907. or.)

Erantzun-salmoak

175. Sal 32, 12 eta 18. 20-21 .22

E. Jaunaren graziaz beterik dago lurra.

Bai doatsu, Jauna Jainko dauan jentea,

bere oinorde hautatu dauan herria.

Hara, Jaunaren begiak bildur deutsoenakana,

Haren maitasuna itxaroten dabenekana. E.

Gure bihotza Jaunaren zain daukagu,

lagun eta babes Bera dogu.

Haregan poztuten jaku barrua,

Haren izen santuan dogu itxaropena. E.

Betor gugana, Jauna, zure maitasuna,

Zeugan dogu-ta gure uste ona. E.

176. Sal 33,2-3.4-5. 6-7.8-9

E. Bedeinkatu dagidan aldi oro Jauna.

Bedeinkatu dagidan aldi oro Jauna,

nire ahoan beti Haren gorespena.

Gailendu bekit bihotza Jaunarekin,

poztu beitez apalak hori entzutearekin. E.

Haundietsi nirekin. Jauna,

ospatu daigun batera Haren izena.

Jaunaren bila nenbilen eta entzun ninduan,

bildur guztietatik atara ninduan. E.

Begitu egiozue alaitu zaitezen,

zuen arpegiak lotsatu ez daitezen.

Doakabe honek oihu egin eban, eta Jaunak entzun,

estualdi danetatik atara dau bere eskuz. E.

Jaunaren aingeruak txabolak ipinten ditu

bildur deutsoenen inguruan, eta babesten ditu.

Txastau egizue ta ikusi ze samur dan Jauna,

bai doatsu, Haregana iges doana. E.

177. Sal 102, 1-2.8 eta 13. 17-18a

E. Errukior da Jauna ta bihozbera.

Ene arima, goratu egizu Jauna,

nire barru osoak Haren izen deuna.

Ene arima, goratu egizu Jauna,

eta ez ahaztu Harek zuri egina. E.

Errukior da Jauna ta bihozbera,

hasarre-gatxa ta guztiz onbera.

Aita bere semeetaz erruki ohi dan bezala,

bildur deutsoenentzat errukidun da Jauna. E.

Jaunaren maitasuna, barriz, bildur deutsoenentzat,

betidanik betidaino,

Haren zuzentasuna hareen semeen semeakanaino;

Haren ituna gordeten dabenentzako. E.

178. Sal 111, 1-2. 3-4. 5-6. 7-8.9

E. Bai dohatsu,

Jaunaren aginduak oso maite dituana.

edo

Aleluia.

Dohatsu, Jaunaren bildur dan gizona,

Haren aginduak oso maite dituana.

Ahaltsu izango da lurrean haren hazia,

zintzoen ondorengoa onetsia. E.

Haren etxean onak eta ondasunak,

beti iraungo dau haren zabaltasunak.

Zintzoentzat ilunpetan argia lez sortzen da:

onbera da, errukitsua eta zuzena. E.

Zorionekoa, errukitu eta emon egiten dauan gizona,

bere gauzak zuzen atontzen dituana.

Ez da kili-kolo ibiliko behin ere,

haren gomuteak iraungo dau betiere. E.

Barri txarrak ez dau bildurtzen,

bizkor dau bihotza Jaunagan itxaroten.

Sendo dauka bihotza bildurrik bage,

bere arerioak lotsaz ikusi arte. E.

Zabaltzen deutse eta emoten behartsuei,

beti irautekoa da haren esku zabala,

ospez jagiko da haren ahalmena. E.

179. Sal 127, 1-2. 3.4-5

E. Halan izango da bedeinkatua gizona,

Jaunari bildur deutsona.

Dohatsu, Jaunaren bildur dana,

Haren bideetan dabilana.

Zeure eskuen lana dozu jango,

zoriontsu izango zara ta ondo jatzu joango. E.

Zure emaztea mahasti emonkorraren antzean,

zure etxe-barruan;

zure semeak orio-kimuen antzean,

zure mahai-inguruan. E.

Begira, halan izango da bedeinkatua gizona,

Jaunari bildur deutsona.

Jaunak Siondik bedeinkatu zagizala,

Jerusalen dohatsu ikusiz beti bizi zaitezala. E.

180. Sal 144, 8-9. 10 eta 15.17-18

E. Ona da Jauna guztientzat.

Samurra da Jauna eta errukiorra,

hasarre-gatxa ta guztiz onbera.

Ona da jauna guztientzat.

Errukior, Berak egin dituenentzat. E.

Jauna, zure lan guztiak ospatu zagiezala,

zure zintzoak bedeinkatu, zagiezala.

Guztien begiak dagoz Zeuri begira,

Zeuk emoten deutsezu euren sasoian janaria. E.

Zuzena da Jauna bere bide guztietan,

zintzoa bere lan guztietan.

Bertan dago Jauna deitzen deutsoenakandik,

zintzoro deitzen deutsoen guztiakandik. E.

181. Sal 148, 1-2.3-4.9-10. 11-13ab

E. Goratu egizue Jaunaren izena.

edo

Aleluia

Goratu egizue Jauna zerutik,

goratu gaindegitik

Goratu egizue Haren aingeru guztiok,

goratu Haren gudari-talde guztiok. E.

Goratu egizue, eguzki eta ilargi,

goratu egizue, izar diztizari guztiok.

Goratu egizue, zeruen zeruak,

eta hareen gaineko urak. E.

Mendi eta gane guztiak,

frutu-zugatz eta tantaiak;

etxe-abere eta basa-pizti,

narrazti eta hegazti. E.

Lurreko errege ta herri guztiak,

haundiki eta lurreko buruzagiak;

mutil eta neskatxo,

agure ta umetxo;

goratu begie Jaunaren izena,

Haren izena bakarrik da garai dana. E.

Ebanjelio-aurreko txatalak

176. 1 Jn 4, 8b. 11

(E. Aleluia.)

Jaungoikoa maitasuna da;

Jaungoikoak gu hain maite izan bagaitu,

geuk ere alkar maitatu behar dogu. (E.)

177. 1 Jn 4- 7b

(E. Aleluia.)

Maite dauan guztia Jaungoikoagandik jaioa da

eta ezagutzen dau Jainkoa. (E.)

178. 1 Jn 4, 12b

(E. Aleluia.)

Alkar maite badogu, Jaungoikoa geugaz dago

eta Haren maitasuna

bere betera heldu da gure artean. (E.)

179. 1 Jn 4, 16b

(E. Aleluia.)

Maitasunean dagoana, Jainkoagaz dago

eta Jainkoa haregaz. (E.)

Ebanjelioak

Poztu zaiteze eta alaitu,

haundia izango da eta zuen saria zeruetan

180. Zoriontasunak kristautasunaren muinaren muina dira (Mendiko Hitzaldia) eta kristau zoriontasunaren arrazoien eta zelakotasunen azalpena; zoriontasunek lagundu egiten deuskue ulertzen, ezkontza bizitza kristautasuna bizitzeko era konkretu bat dala eta zorionaren iturri (ikusi Tb 7, 15; 8, 10; Sir 26, 1; 1 Pe 3, 9; Apk 19, 9).

Zorionera daroan bidea ez da bertute pasiboena soil-soilik (ikusi batez ere 6. 7. 9. tx.).

Zorionaren zelakotasunak hobeto ulertzen dira (ikusi Mt 5, 32. 34. 39. 44), alkarren aurrez aurre jarriz, Itun Zaharrean Jainkoaren bedeinkapenaren seinale lez agintzen diran zorionak (ikusi Dt 28, 1-14; Sir 25, 7-11). Jesusek, beranduko salmo batzuk markatzen daben bideari jarraituz (ikusi Sal 11, 7; 24, 3-4; 34, 19; 126, 5), ondasun material hareen ordez, /zeruetako erreinua/ esaldiagaz adierazoten diren barru ondasunak eskaintzen ditu; esaldi horregaz emoten jake hasiera eta amaiera zoriontasunei. Agindutako zoriona Kristoren ihardunetik eta ekintzatik datorren zoriona da (ikusi Mt 11, 6); ikuspegi eskatologikoa dau, baina geroari begiratzen badeutso ere, hemen bertan beteten hasia da (ikusi Mt 13, 6); eta zoriontasun harrigarria eta ustebakoa da, ez da-ta sentidu daitekeen esperientzia bihurtzen, eta ez da bizitzako zailtasunen aurrean ezinaren etsipenean geratzen ere; bestetara, oraingo zoritxarrak eta guzti, Kristok sinesmenez berari jarraitzen deutsoenei emoten deutsen zoriona da.

Mt 5, 1-12a (Irakurgai liburua 910. or.)

Zuek zaree munduaren argi

181. Ezkontzak eliz zelula txiki bat sortzen dau. Senar-emazteek ahaleginak egin beharko dabez, euren egintzetan kristauki jokatuz (/zuek/: 13. 14. 16. tx.), bizia emoten dauan gatz eta argitzen dauan argi izaten gizon-emakumeentzat.

San Mateok, San Markosek ez adina, Elizeak munduaren erdian dauan egitekoaren garrantzia azpimarratzen dau: ez da esaten kristauek gatza daukeenik (ikusi Mk 9, 50), eurak munduaren erdian bere eginkizuna beteten dauan gatz direla baino(13. tx.), legaminak orean bere lana egiten dauan lez (ikusi Mt 13, 33), eta gizon-emakumeei argi egiten deutsen argi direla (16. tx.).

Horrek esan gura dau, senar-emazte kristauek ez dabela euren familia barruan itxirik bizi behar; zabaldu egin behar dabez euren bizia eta euren egiteak besteengana, eta holan euren etxea zabaldu behar dabe etenbarik alkarte bizitzara eta harrera onera.

Mt 5, 13-16 (Irakurgai liburua 910. or.)

III

Bere etxea harkaitz gainean eraiki eban

182. Ezkongaiek alkarri emoten deutsoen /baietzaren/ alderdirik garrantzitsuena, bizitza osoan zehar euren egintzen bidez eta egiaz, baietz horretan irauteko erabagi sendoa da (21. tx.).

Mendiko Hitzaldian Jesusek emoten dituan erakutsien azkenean, dei bat egiten dau, sinesten danaren eta egiten danaren arteko batasunean bizitzera (24. 26. tx.; St 1, 22-25); eta bere dei horren argigarri, adibideak jarten ditu: bata baikorra (24- 25. tx.) eta bestea ezkorra (26-27. tx.).

Eraiki behar dan etxearen oinarri sendo izango dan harkaitza (24. tx.) ezkon lagunarenganako fedearen eta bizitzaren arteko batasunaren erabagia da, asmoen eta bizitzaren arteko batasunaren erabagia. Holan bakarrik joango da hazur-mamintzen fede hori. Bestela ez dau iraupenik izango derrigorrezko zailtasunak sortzen direnean (27. tx.).

Mt 7, 21. 24-29 (Irakurgai liburua 910. or.)

IV *

Jaungoikoak batu dauana ez begi gizonak banandu

183. Ezkontza berez hautsi ezina da, Jainkoak izaeran bertan jarri daualako hori (4-5. tx.).

Dibortzioari buruzko ikuspegien (3. tx.) eta legeen (19, 7) aurrean, Jesusek jarrera gogorra hartzen dau. Jarrera horren oinarrian Jainkoaren asmoa dago: Ezkontza burutzeak beragaz dauan batasunean mamintzen dan Jainkoaren asmoa (6. tx.).

Jesusen erantzun gogorrak ikasleen jarrera etsipenduari bide emongo deutso: ezkontzeak ez dakarrela irabazirik eta, beraz, gogorra dala (19, 10); ondoren Jesusek argibide hau emoten deutse (19, 11-12): Jainkoagandik hartzen dogun fedearen argira eta beronen eraginez bakarrik gara gai hori ulertzeko (19, 11) eta zintzotasunez aurrera eroateko (19, 12).

@ Jesukristoren Ebanjelioa San Mateoren liburutik 19, 3-6

Aldi aretan, farisearrak etorri jakozan Jesusi; eta azpikeriaz, holan itandu eutsoen: «Zilegi da norbere emaztea edozegaitik iztea?»

Jesusek erantzun eutsen: «Ez al dozue irakurri, hasieratik Egileak gizon eta emakume egin zituala, eta esan ebala: "Horregaitik gizonak aita-amak itzi eta bere emazteagaz alkartuko da; eta biak haragi bat izango dira" ? Ez dira, beraz, bi, haragi bat baino. Holan, bada, Jaungoikoak batu dauana, ez begi gizonak banandu».

Jaunak esana.

Hau da agindurik nagusiena eta lehenengoa.

Eta bigarrena honren parekoa da

184. Ezkontzak, kristau bizitza osoak lez, bitan banatzen dan (39. tx.: “parekoa”) agindu nagusia dauka bere oinarrian: Jainkoa bihotz-bihotzez maitatzea eta lagun hurkoa nork bere burua lez maitatzea.

Agindu hau da nagusiena, ez beste aginduak hutsean izten ditualako, argitu eta laburbatu egiten ditualako baino. Bazterrera izten dau, Jainkoaren menpeko eta lagun hurkoaren zerbitzari izateagaz bat ez datozan edozelango legeak bete beharra, eta aldi berean euren esanahia emoten deutse lege horreei, gizona beti eta azken batetan Jainkoaren eta lagun hurkoaren aurrean jarriz, eta ez kasu jakin batzuren aurrean.

Lagunurkoa nork bere burua lez maitatzea kristau maitasunaren era bat da izan (ikusi Ef 5, 33); baina, beharbada testuinguru honetan esan nahi dana zera da: lagun hurkoarenganako maitasunak -Jainkoarenganako maitasunak lez- pertsona bere osoan mugimenduan jartea eskatzen dauala, eta Jesusek bere ikasbidez (ikusi Jn 13, 34) besteak geure buruak baino maiteago izaten erakusten deusku, bere bizia emoten dau-ta (ikusi Jn 15, 13; Erm 5, 8).

Mt 22, 35-40 (Irakurgai liburua 911. or.)

VI *

Ez dira bi, haragi bat baino

185. Jesusek, kreakuntzaren bi kontakizunetan (Gn 1, 27 = Abadeena, eta Gn 2, 24 = Jahvistarena) azaltzen diran gizonaren eta emakumearen arteko batasunari buruzko bi testuak aitatzen ditu; eta Jesusen aipamen hau ia guztiz bat dator Mt 19, 4-6ko pasarteagaz. Berezitasun bakarra, Markosek gehiago azpimarratzen dauala esan geinke, izadiaren joera; baina ondorioa berbera da bietan, eta Jainkoaren borondatea azpimarratzen dau argi eta garbi (ikusi 1 Kor 7, 10), bat egin ditu-ta izaki biak. Eta ez dau inork Jainkoaren borondate horren aurka jokatu behar, ez gizonek ez giza erakundeek.

@ Jesukristoren Ebanjelioa San Markosen liburutik 10, 6-9

Aldi haretan Jesusek hauxe esan eutson jenteari: «Munduaren hasieratik gizaseme eta emakume egin zituan Jaungoikoak. Horregaitik gizonak aita-amak itziko ditu eta emazteagaz alkartuko da; eta biak haragi bat izango dira. Ez dira, beraz, bi, haragi bat baino. Jaungoikoak batu ebana, ez begi gizonak banandu».

Jaunak esana.

VII *

Galileako Kanan egin zituan Jesusek

bere lehenengo ezaugarriak

186. Eztegu janari batetan (1. tx.) aurkitzen dau Jesusek bere pertsonaren lehenengo ezaugarria egiteko egokiera. Grazia eta osotasun antzera eskaintzen jaku Bera (ikusi Jn 1, 16), eta honan sendotu egiten dau ikasleen Berarenganako fedea.

Kristogaz datorkiguzan grazia eta osotasun horreek, ohikunezko garbikundeetarako (6. tx.) egoan ura ardao bihurtzeko ekintzan dagoz adierazoak; garbikunderako ura itun zaharraren irudi da; ardaoa, barriz, Mesiasen osotasunaren ezaugarririk argienetakoa da Itun Zaharrean zehar (ikusi Gn 49, 10-11; Am 9, 13-14; Is 25, 6; Jl 2, 24; 4, 18; Sir 24,23; Es Za 9, 1-5; Ab Ed 5, 1).

@ Jesukristoren Ebanjelioa San Joanen liburutik 2, 1-11

Aldi haretan, ezteguak ziran Galileako Kanan, eta Jesusen Ama han zan. Jesus ere deitua izan zan, bere ikasleakaz. Ardaoa amaitu zan, eta esan eutson Jesusi bere Amak: «Ez dauke ardaorik». Eta Jesusek erantzun: «Eta guri zer ardura deusku, emakume? Nire ordua ez da oraindino etorri». Orduan, amak morroiei: «Egizue Berak esaten deutsuena».

Harrizko sei ontzi egozan han, judeguen ohituraz eskuak garbitzeko ipinita, ontzi bakotxa ehunen bat litrotakoa. Jesusek esan eutsen: «Bete egizuez ontziak urez». Eta hareek goraino bete ebezan. Jesusek barriro: «Atara orain, eta eroan mahai-zainari». Eta hareek eroan eutsoen.

Probau eban mahai-zainak ardao bihurtutako ura, nondik ekarren jakin barik (morroiak, bai, baekien, eurak atara ebelako); orduan, ezkonbarriari deituta, esan eutson: «Ardao ona guztiak hasieran ataraten dabe; eta edanda dagozanean, orduan txarra. Zuk, ostera, oraintxe arte gorde dozu ardao ona».

Holan, Galileako Kanan egin zituan Jesusek bere lehenengo ezaugarriak; bere aintza agertu eban, eta sinistu eben Haregan bere ikasleak.

Jaunak esana.

VIII

Zagoze nire maitasunean

187. Senar-emazte kristauen maitasunak, Jesusek Azken Afariko hitzaldian bere ikasleei erakusten deutsen maitasunezko joan-etorriaren barruan egon behar dau. Aitak Bera maite izan dauan lez, halan maitatu gaitu Berak ere (9. tx.), eta holan maitatu behar dogu alkar geuk ere (12. tx.). Beraz, hartu eta emon egiten dan maitasuna da.

Ez da esan gura eredu bat bakarrik danik (“Aitak... lez, zuek ere”); guri emona izan jakun maitasuna indarra da, eta iraun erazo egin behar deutsogu (“zagoze”; 9. tx.), egintzara eroanez, aginduak betez (10. tx.). Maitasuna da agindu guztien bilduma (12. tx.).

Gure bizitza norberaren eskeintzaren ikuspegitik begiratzen dogunean, hutsean geratzen dira geure buruari buruzko kezka eta larria, eta gugan egongo da Jesusen poza (/nire poza/: 11. tx.), Haren maitasuna ere gugan dagoan lez (9. tx.), Aitagandik hartu dauan guztia emoten deusku-ta Jesusek.

@ Jesukristoren Ebanjelioa San Joanen liburutik 15, 9-12

Aldi haretan, Jesusek holan esan eutsen bere ikasleei: «Aitak Ni maitatu nauan jez, holantxe maite izan zaituet Nik. Zagoze nire maitasunean; nire aginduak beteten badozuez, nire maitasunean egongo zaree; Neu ere, Aitaren aginduak beteten dodazalako, Haren maitasunean nagoan lez.

Hau esan deutsuet, nire poza zuokan izan dadin; eta bete-betea izan dadin zuon poza.

Hauxe da nire agindua: maitatu dagizuela alkar, Neuk maite izan zaituedan lez.

Jaunak esana.

Hau da nire agindua: maitatu dagizuela alkar

188. Azken Afariko hitzaldiari bere giro berezia emoten deutson oin garbiketako ekintzak lagundu egiten dau maitasunaren alderdirik funtsezkoena ulertzen, hau da: zerbitzua. Eta zerbitzuak bere bizia lagunen alde emotean aurkitzen dau gailurra (13. tx.). Izan ere, maitasunez egina izanik, askatasunez egiten da eta ez morroi lez (15. tx.; ikusi Ga 5, 13).

Fedea eta maitasuna egintzara eroatean, lehenengo pausoa ez dogu guk geuk emoten (16. tx.). Jaunak gugan jarri dauan maitasunari bidea zabaltzea besterik ez dogu egiten (ikusi 1 Jn 4, 10-11). Kristok egingo dau maitasun horrek betiko bizitzaraino eta betiko bizitzan ere iraun dagian (16. tx.; ikusi Jn 6, 27; 1 Jn 2, 17).

Jesukristoren Ebanjelioa San Joanen liburutik 15, 12-16

Aldi haretan, Jesusek holan esan eutsen bere ikasleei: «Hauxe da nire agindua: maitatu dagizuela alkar, Neuk maite izan zaituedan lez. Ez dago maitasun handiagorik, norberaren bizia adiskideakaitik emotea baino.

Zuek nire adiskide zaree, Nik agindua beteten badozue. Orain ez deutsuet gehiago morroi esaten, morroiak ez dakialako ugazabak zer egiten dauan. Adiskide esaten deutsuet, Aitagandik ikasi dodan guztia adierazo deutsuedalako zuoi.

Ez nozue zuek aukeratu Ni, Neuk aukeratu zaituet zuek; eta ezarri zaituet, joan zaitezen eta frutua emon dagizuen, eta zuen frutuak iraun dagian; Aitari nire izenean eskatzen deutsazuen guztia emon deizuen».

Jaunak esana.

Batasun osora heldu daitezan

189. Ezkontzak dakarren batasuna, askotan ikuspegi ezkor batetik ikusten dogu: hautsiezintasunaren ikuspegitik. Jesusek Azken Afariko otoitzean kristauen batasunari buruz egiten dituan eskariek beste alderdi baikorrago batetik begiratzen deutsoe senar-emazte kristauen artean izan behar dauan batasunari:

a) Batasun horrek Aitaren eta Semearen arteko batasunean hartzen dau eredu (21-22. tx.); hor, hain zuzen, gertatzen da, Semearen izaera /izatea/ besterik ez dala, eta bestetara.

b) Batasun hori nork bere burua oso-osorik eta okerreko interes barik eskaintzearen fruitu da, eta Kristo -bialdua izan dana (22. tx.)- alkar maite daben horreen artean dagoanaren ezaugarri izango da besteentzat, Aitaren maitasuna euron artean sortzen eta bizirik iraun erazoten dihardu-ta (23. tx.).

c) Batasun horrek, betiko aintzan ere Kristogazko batasunean (24. tx.) irautea ekarriko dau beragaz, Jainko zuzenak (25. tx.) betiko aintza emongo deutse-ta Kristo ezagutu eta sinestu dabenei (26. tx.).

Jn 17, 20-26 (Irakurgai liburua 912. or.)

OHIKUNEA

2006-04-16T21:02:00.000+02:00

EZKONTZA
SAKRAMENTUAREN
OSPAKIZUNA

Santi eta Oihana

Sarrera-abestia

Zein gozo ta eder dan anaiok alkartu
eta danok batera Jainkoa goratu.

Gora bihotzak eta guztiok egin kantu,
Jainkoak bere eskuz salbatuko gaitu.

Zabal gogoak jaunaren hitza entzuteko,
haren nahia jakinik zuzen ibilteko.

Hasierako agurra
Ondo etorri, guraso, senide eta lagun guztiok.
Eskerrik asko gure deiari erantzun diozuelako.
Zeuei esker lotu genezake gure maitasuna ezkontza sakramentuaz Jainkoaren aurrean.
Lagun iezaguzue otoitzean eta abestietan, elizkizun guztian zehar.

Hasierako ohikuneak

† Aitaren eta Semearen eta Espiritu Santuaren izenean.
- Amen.

† Ondo etorri zuok, Sabin eta Oihana, eta baita zuen laguntzaile guztiak ere. Eta Jesukristoren grazia ta bakea izan bediz zuekin.

- Eta zure espirituarekin.
Damu-otoitza

† Hasi gaitezen, senideok, Jainkoaren errukiari apaltasunean dei egitetik, eta bere parkamen ugaria eskertzetik:

- Jesus Jauna, Jainkoaren maitasuna erakusten deuskuzuna, erruki, Jauna!
- Jesus Jauna, Jainkoaren maitasunean biziazoten gaituzuna, Kristo, Erruki!
- Jesus Jauna, maitasunaren autorle ta ereile egiten gaituzuna, erruki, Jauna!

† Erruki dakigula Jainko guztiz ahaltsua, eta gure pekatuak parkaturik eroan gaizala betiko bizitzara.
—Amen.

Otoitza

Entzun, Jauna gure otoitzak,
eta isuri zure grazia zure zerbitzarion gainera;
zure altara-aurrean alkartzen direnok,
alkar-maitasunean sendotu daitezela.
Jesukristo.

HITZAREN LITURGIA

Lehenengo irakurgaia (Has 2, 18-24)

Sarrera-Oharra
Gizakia ez da txantxetako gauzea, Jaungoikoak aparteko maitasunez egindakoa baino; bera da gauza guztien buru jarri dauena, bere irudia daroena. Eta gizon-emakumeak ez dira zein baino zein haundiagoak edo zein baino zein bestearen jabeagoak, alkarrentzat eginak baino. Hortxe agertzen dabe Jainkoaren iruditasuna.

Genesis liburutik 2, 18-24
Jaungoiko Jaunak honela inoan berekautan: "ez dago ondo gizona bakarrik egotea; berari dagokion laguna egingo deutsot. Eta Jaungoiko Jaunak landako abere eta zeruko hegazti guztiak egin zituan lurretik, eta gizonari ekarri eutsozan, ze izen emoten eutsen ikusteko; eta bizidun danak gizonak jarritako izena dabe euren izen. Eta gizonak izena jarri eutsen abere guztiei ta zeruko egazti guztiei, eta basa pizti guztiei; baina ez zan aurkitzen gizonari egokion lagunik.

Orduan Jaungoiko Jaunak lo aztun bat hartuazo eutson gizonari; eta lo hartu eban; saihets-hazur bat kendu eutson, eta hutsunea haragiz bete eban; hari kendutako saihets-hazurraz emakumea egin eban Jaungoiko Jaunak, eta aurrera eroan eutson gizonari. Eta gizonak esan eban : 'Hau bai ba dala nire hazurretako hazurra, eta maminaren mamin! "Emakume" izango dau izena, gizonagandik egina izan da -ta'.

Horregaitik, gizonak aita-amak itziko ditu, eta bere emazteagaz alkartuko da; eta biak haragi bat izango dira.
Jaunak esana

Erantzun-Salmoa Ps 62

R/ JAUNA, ZURE MAITASUNA
ABESTUKO DOT BETIREN-BETI

Jainko, nere Jainko zaitut,
goizetik bilatzen zaitut,
zure egarriz daukat gogoa,
zure irrikaz haragia,
lur idor, egarri, urgabe iduria.

Egona nauzu zuri begira jauretxean,
zure ospea ta indarra ikusi-nahian.
Bizia baino hobea bait da zure maitasuna,
ezpainok egingo dute zure goralpena.

Goretsiko zaitut bizi naizen artean,
jasoko ditut eskuok zure izenean.
Gurinez eta mamiz bezala beteko zait gogoa,
ezpain-ikaraz goretsiko zaitu nere ahoak.

Zutaz oroitzen naiz ohe-gainean,
Zu gogoematen zaitut gauean.
Zu gertatu bait zera nere laguntzailea, †
pozez oihu dagit zure hegal-itzalean.
Nere gogoa zuri itsatsia dago, †
zure eskuinak eutsita nago.

Bigarren irakurgaiaren sarrera-oharra
Gure munduan sarri baino sarriagotan aitatzen da maitasun hitza: abestietan, pelikuletan, eta abar. Maitasun-egarri garelako izango da, gehienbat. Jainkoaren hitzak maitasuna aitatzen dauenean helburu lez, bide lez eta Jainkoaren grazi lez aitatzen dau: eguneroko hurrats txikiez lortzen dan dohaia da maitasuna: entzun.

San Paulo apostoluak Kolosatarrei egindakotik (3, 1-2.12-17)

Senideok: Kristogaz berbiztu zaren ezkero, ibili zaiteze goi-ondasunen bila: Kristo hantxe dago-ta jesarrita, Jainkoaren eskumaldean. Jo eizue goiko gauzetara, ez lurrekoetara.
Jantzi zaiteze bihotz errukitsuz, onberatasunez, apaltasunez, egokitasunez, eroapenez Jainkoaren herri aukeratu, santu ta maitea zareen ezkero. Eroaizue ondo alkar, eta parkatu batak besteari, inork inorentzat ezer baleuko. Jaunak parkatu deutsuen lez, parkatu zuok ere.

Guzti horreen gainetik, ostera, izan eizue maitasuna, horixe dalako lokarririk bikainena. Kristoren bakeak agindu bei zuen bihotzetan, bake horretara deituak zareen ezkero gorputz batean; eta izan esker onekoak. Ugari bizi bedi zuokan Kristoren berbea: jakituriarik osoenean alkar argituz eta berotuz; salmoak, goratzarreak, eta goi-arnasazko abestiak Jaungoikoari bihotzez eta esker onez kantari. Edozer esaten edo egiten dozuela, egizue dana Jesukristo Jaunaren izenean, beronen bidez Jaungoiko Aitari eskerrak emonez.
Jaunak esana.

Ebanjelio-aurreko oharra
Jesusi jarraitzea zer den adierazoko deusku ebanjelio txataltxo honek. Eta guk buruan daukaguzan hiru-lau txoritxo baztartzea eskatuko deusku. Jesusi jarraitzea gauza serioa da, eta bizitzeari zentzua emoten deutso. Egin daiogun harrerea aleluia abestuz, zutunik.

† Jesukristoren ebanjelioa Mateo deunaren liburutik 5, 13-16

Aldi haretan Jesusek honela esan eutsen bere ikasleei: «Zuok lurraren gatza zaree. Gatza gazatzen bada, zerez gazituko da? Kanpora botateko baino ez da, eta oinpean zapaltzeko.
Zuok munduaren argia zaree. Ezin ezkutatu daiteke mendi-gainean dagoen herria. Argia ere ez da lakaripean ipinten, argi-Sabinren gainean baino, etxeko guztiei argi egin deien.
Bego biztuta zuen argia ere gizonen aurrean, zuen egite onak ikusi dagiezan, eta zeruetan dagoen zuen Aita goratu dagien.»
Jaunak esana.

EZKONTZAKO OHIKUNEA

Oharra (Abadeak)

Santi eta Oihana: hona etorri bazaree honetarakoxe izan da: zuen arteko maitasuna Jainkoak ezaugarri bateaz zihurtatu daian, hemen alkartuta eta bere zerbitzariaren ardurapean dagoen Jainkoaren herriaren aurrean. Egun baten bateoaz izan zineen sagaratuak. Gaur Kristok beste sakramentu bateaz bedeinkatuko dau zuen maitasuna, eta aberastu egingo zaitue eta indarra emongo deutsue alkarren zintzotasunean irauteko eta ezkontza-bizitzako betebeharra bete ahal izan daizuen. Horregaitik, ba, Jainkoaren herri honen aurrean galdetzen deutsuet zuen asmoaz:

Itaunketea

Abadeak: Santi eta Oihana: Askatasun osoaz zatoze ezkontza sakramentua ospatzera?
Ezkongaiek: Bai!

Abadeak: Gertu zagoze zuen bizitza guztian zehar alkar maitatzeko eta alkarri zintzoak izateko?
Ezkongaiek: Bai!

Abadeak: Gertu zagoze euki daizuen seme-alabarik maitasunean onartzeko, eta Kristoren sinismenean hezteko?
Ezkongaiek: Bai!

Alkar onartzea

Abadeak: Zuen maitasuna sakramentu mailan bizi izan nahi dozuen ezkero, eizuez bat zuen eskuak, eta azaldu zuen alkar onartzea Jainkoaren eta Elizearen aurrean.

Senargaiak: Nik, I. k,
nire emaztetzat hartzen zaitut zu, I.,
eta Berbea emoten dot,
zintzoa izango nazala zugaz
zorionean eta txarrean, osasunean eta gaixoaldian,
eta maitatuko zaitudala eta begirunea izango deutsudala
neure bizitza guztian.

Emaztegaiak: Nik, I. k,
nire senartzat hartzen zaitut zu, I.,
eta berbea emoten dot,
zintzoa izango nazala zugaz
zorionean eta txarrean, osasunean eta gaisoaldian,
eta maitatuko zaitudala eta begirunea izango deutsudala
neure bizitza guztian.

Abadeak:
Abrahanen Jaungoikoak, Isaaken Jaungoikoak,
Jakoben Jaungoikoak,
gure lehenengo gurasoak paradisuan bat egin zituan Jaungoikoak
baieztu dagiala Elizearen aurrean
batak besteari emon deutsozuen baietz hori,
eta, Kristogan, emon deizuela bere bedeinkapena,
Jaungoikoak bat egin dauana gizakiak banandu ez dagian.

EZAUGARRIAK

Eraztunak ezartzea

Abadeak: Bedein†katu daizala Jainkoak zuek, maitasun ta zintzotasun ezaugarri lez, alkarri ezarriko deutsozuezan eraztunok.

*Senarrak lehenengo eta gero emazteak*

I., hartu egizu eraztun hau,
nire maitasun eta zintzotasunaren ezaugarritzat.
Aitaren eta Semearen eta Espiritu Santuaren izenean.

Hamahiru diruak bedeinkatzea eta emotea

Hamahiru diruak emoteko ohitura dan tokietan, abadeak esaten dau:

Bedeinkatu † egizuz, Jauna,
I.k eta I.k alkarri emoten deutsoezan diru honeek,
eta isuri egizuz euren gain zure ondasun ugariak.

Senarrak bere eskuetan diruak hartu eta emazteari emoten deutsoz, esanez:

I., hartu egizuz diru honeek.
Izan daitezala guretzat
Jainkoaren bedeinkapenaren
eta alkarregaz izango doguzan ondasunen ezaugarri.

eta emazteak senarrari bihurtzen deutsoz, esanez (bardin):

Herri-otoitza

Bereziki eskatu dagigun gaur, senideok, heuren maitasun-bizitza hasten daben gure senideon alde; Jainkoak guri deuskun maitasunaren ezaugarri izan daitela heurena. Eta izan dagiguzan gogoan gure arteko beharrizanak ere:

- Elizearen alde: bere artzainengan eta eliztar guztietan maitasunaren autorle izan daiten, eskatu dagiogun Jaunari.

- Sabin ta Oihanaren alde: Jainkoak eutsi dagion heuren maitasunari eta helduazo dagian alkarrenganako zintzotasunean eta uste onean, eskatu dagiogun Jaunari.

- Egunero menperatu dagiela norberekeria, eta bakotxak bestearen ona baino ez dagiela bilatu, eta heuren buruak onartuz, inoiz ez daitezela parkamen eskeintzen nekatu, eskatu dagiogun Jaunari.

- Mundu guztiko gizon-emakumeen alde: danengan errotu daitezan ta hazi esku-zabaltasun guraria, maitasun ta bake guraria, eta zuzentasun guraria, eskatu dagiogun Jaunari.

- Gure etxeetako hilen alde: Jainkoak betiko atsedena emon deien, eta bere maitasun amaibakoan hartuak izan daitezan, eskatu dagiogun Jaunari.

- Gu guztion alde: Jainkoak gure etxeak bere babespean hartu dagizan, gure arteko maitasuna haunditu dagian, eta alkarrenganako uste ona emon deigun, eskatu dagiogun Jaunari.

† Jainko gure Aita: Jesukristorengan sinisten dogunok benetan bizi izan gaitezela iragarri dogun ebanjelioaren bideetan, zure maitasunaren autorle izan gaitezan horrela. Jesukristo gure Jaunaren bitartez.
—Amen.

SENAR-EMAZTEEN ONESPENA

* Jauna zuekin.
- Eta zure espirituarekin.

* Jainko Aita ahalguztidunak emon deizuela bere poza, eta zuen seme-alabetan bedeinkatu zaizela.
- Amen.

* Jainko Seme bakarra zuekin errukior agertu daitela zori onean eta txarrean.
- Amen.

* Jainkoaren Espiritu Santuak isuri daiala beti bere maitasuna zuen bihotzetan.
- Amen.

* Eta zuok ere, hemen zagozen guztiok, bedeinka zaizela Jainko ahalguztidunak: Aitak eta Semeak eta Espiritu Santuak
- Amen.

Zoaze Jaunaren bakean.
- Eskerrak Jainkoari.

Amaieran

Ezkonbarrien azken agurra
Senide ta lagunok: ezarri dogu, zeuei esker, gure maitasun bizitzaren oinarria, eta pozik gagoz. Eta baita itxaropentsu ere. Gaur lagun izan zaituegun lez nahi zaituegu lagun bizitza osoan. Jainkoak ez deusku hutsik egingo, eta beti izango dogu babespe Antiguako Ama. Guzti hau geure eguneroko bizitzara luzatu daitela nahi dogu; eta horren ezaugarri izan daitela orain alkarregaz izango dogun mahaia eta jaia. Eskerrik asko, eta jai atsegintsua izan daigula, ba, guztiok.

__________________________________________
LEHENENGO IRAKURGAIAK
(Aukeratu Irakurgai bat, eta ebanjelio bat)

Rt 1, 5-18
5 Hil ziren Mahlon eta Kilion ere. Noemi, ez senar ez seme, bakarrik gelditu zen.
6 Gerora, Moab lurraldean zegoelarik, entzun zuen Noemik Jauna bere herriari aldeko agertu zitzaiola uzta ugaria emanez. 7 Hala, bere bi errainekin, Moab uzteko prestatu eta Judarantz abiatu ziren. 8 Baina, bidean, honela mintzatu zitzaien Noemi:
—Tira, itzul zaitezte zeuen etxera, nor bere amarenera. On bekizue Jauna, zuek niretzat eta hildakoentzat on izan zareten bezala. 9 Jaunak eman biezazkizue beste senar eta etxe bana.
Orduan, Noemik besarkatu egin zituen bere errainak, agurtzeko. Baina hauek, garrasika, negarrari eman zioten, 10 eta esan:
—Ez! Zurekin joan nahi dugu zure herrira.
11 Noemik erantzun zien:
—Itzul zaitezte, ene kuttunok. Zergatik nahi duzue nirekin etorri? Honezkero izan ote dezaket nik beste semerik zuei senartzat emateko? 12 Itzul zaitezte, enetxook, zaharregia bainaiz ni berriro ezkontzeko; baina oraindik itxaropena izan eta, gaur gauean haurdun gelditurik, semerik izango banu ere, 13 haiek gizondu zain egon behar ote zenukete? Besteren batekin ezkontzeari uko egingo al zeniokete? Ez, ene kuttunok, horrelakorik ez. Aurka jarri zait Jauna, eta zuei gertatuak nahigabeturik nauka.
14 Haiek berriz ere negarrari eman zioten garrasika. Orduan, Orpak bere amaginarreba besarkatu zuen, eta bere herrira itzuli zen. Rut, ordea, amaginarrebarekin gelditu zen. 15 Noemik esan zion, orduan:
—Hara, Rut, zure koinata bere herrira eta bere jainkoengana itzuli da. Zoaz zu ere harekin.
16 Baina Rutek erantzun zion:
—Ez eskatu horrelakorik. Utzi zurekin joaten. Zeren zu nora joan, hara joango bainaiz ni ere; zu non jarri bizitzen, hantxe jarriko naiz ni ere; zure herria zein, huraxe izango da nirea ere; zure Jainkoa zein, huraxe nirea ere; 17 zu non hil, hantxe hilko naiz ni ere, eta hantxe ehortziko naute. Betorkit Jaunarengandik zigorrik latzena, heriotzak ez bestek zuregandik aldenduko banindu!
18 Rutek bere erabakia harturik zeukala ikusirik, amore eman zuen Noemik.

Paulo apostoluak Kolosarrei 3, 9-10.12-17

9 Ez jarraitu elkarri gezurrak esaten, izaera zaharra eta beronen araberako jokabidea erantzi 10 eta berria jantzi duzuenez gero; izaki berri zarete, bere egile den Jainkoaren irudira eraberrituz doana, hura gero eta sakonago ezagutzeko. 12 Jainkoak maitatu eta bere herri santu izateko aukeratu zaituztenez gero, jantz zaitezte bihozberatasunez, ontasunez, apaltasunez, otzantasunez, pazientziaz. 13 Izan eraman oneko elkarrekin eta barkatu batak besteari, inork inoren aurka zerbait balu. Jaunak barkatu zizuen bezala, barkatu zuek ere elkarri. 14 Eta guztien gainetik, jantz zaitezte maitasunez, hau baita elkartasun betearen lokarria*. 15 Kristoren bakea izan bedi nagusi zuen bihotzetan, horretara deitu baitzaituzte Jainkoak gorputz batean elkartuz. Eta izan zaitezte esker oneko.
16 Bizi bedi oparo zuengan Kristoren mezua. Irakatsi eta zentzarazi elkar jakinduria osoz. Kantatu Jainkoari esker onez eta bihotzez salmoak, gorazarreak eta kantu inspiratuak. 17 Eta esan nahiz egin dezazuen guztia, egizue Jesus Jaunaren izenean, honen bidez Jainko Aitari eskerrak emanez.

Erantzun Salmoa (Ps 32, 1-2.4-5.12-13.14-15.20-21)

R/. Poztu zaiteze, zintzook, Jaunagan,
kanta eiozue kantu barri.

R/. Erruki hutsa dogu Jauna:
errukia ta maitasuna.

Zuzena da Jaunaren hitza,
leiala harek egin dauan guztia.
Zuzen eta bidezko dana dau maite,
haren graziaz lurra dago bete. R/.

Bai dohatsu Jauna Jainko dauan jendea,
bere oinorde autatu dauan herria.
Begira dago Jauna zerutik,
gizon guztiengana adi-adi. R/.

Ospatu eizue Jauna zitaraz,
egiozue soinu hamar hariko salteriaz.
Kanta eiozue kantu barri,
turutaz ondo eresi. R/.

Hara, Jaunaren begiak bildur deutsoenengana,
haren maitasuna itxaroten dabenengana;
heriotzatik dauz atarako,
eta gosetean asetuko. R/.

Ebanjelioak

† Mateoren ebanjeliotik (Mt 7, 21-27)

21 «Ez da aski niri “Jauna, Jauna!” esatea, Jainkoaren erreinuan sartzeko; zeruko nire Aitaren nahia behar da egin. 22 Epai‑egunean askok esango didate: “Jauna, Jauna! Ez ote genuen zure izenean hitz egin eta zure izenean deabruak bota eta zure izenean mirari asko egin?” 23 Baina nik erantzungo diet: “Ez zaituztet inoiz ezagutu; alde niregandik, gaizkileok!”
24 «Beraz, nire hitz hauek entzun eta betetzen dituena, etxea harkaitz gainean eraiki zuen gizon zuhurraren antzekoa da. 25 Euri-jasak izan ziren, uholdeak etorri, mendebalak jo, eta etxeari eraso zioten; baina ez zen erori, oinarriak harkaitzean zituelako. 26 Nire hitz hauek entzun bai, baina betetzen ez dituena, ordea, etxea hondar gainean eraiki zuen gizon zentzugabearen antzekoa da. 27 Euri-jasak izan ziren, uholdeak etorri, mendebalak jo, eta etxeari eraso zioten; eta erori egin zen eta dena hondatua gelditu».

† Lukasen ebanjeliotik (9, 57-62)
57 Bidean zihoazela, batek esan zion Jesusi:
—Noranahi jarraituko dizut.
58 Jesusek esan zion:
—Azeriek badituzte zuloak eta aireko hegaztiek habiak; Gizonaren Semeak, ordea, ez du burua non ezarri.
59 Beste bati esan zion:
—Jarraitu niri.
Baina hark erantzun:
—Jauna, uztazu lehenbizi aitaren hiletak egitera joaten.
60 Eta Jesusek:
—Utzi hilei beren hildakoen hiletak egiten; zu zoaz Jainkoaren erregetza hots egitera.
61 Beste batek, berriz, esan zion:
—Jarraituko dizut, Jauna, baina uztazu aurrena etxekoei agur egiten.
62 Baina Jesusek erantzun:
—Goldeari heldu eta atzera begiratzen duena ez da gai Jainkoaren erreinurako.

† Jesukristoren ebanjelioa Mateo deunaren liburutik
5, 13-16

Aldi haretan Jesusek honela esan eutsen bere ikasleei: «Zuok lurraren gatza zaree. Gatza gazatzen bada, zerez gazituko da? Kanpora botateko baino ez da, eta oinpean zapaltzeko.
Zuok munduaren argia zaree. Ezin ezkutatu daiteke mendi-gainean dagoen herria. Argia ere ez da lakaripean ipinten, argi-Sabinren gainean baino, etxeko guztiei argi egin deien.
Bego biztuta zuen argia ere gizonen aurrean, zuen egite onak ikusi dagiezan, eta zeruetan dagoen zuen Aita goratu dagien.»

Jaunak esana.